Spanja ka shënuar një moment historik duke u bërë vendi i parë në botë që njeh zyrtarisht nevojat e grave gjatë ciklit menstrual përmes një ligji që garanton leje të paguar për dhimbjet menstruale. Ky vendim është pjesë e një pakete më të gjerë reformash për të avancuar të drejtat riprodhuese dhe barazinë gjinore në vendin e punës.
Ligji i miratuar nga Parlamenti spanjoll u jep grave të drejtën të qëndrojnë në shtëpi gjatë ditëve të dhimbshme të ciklit menstrual, për sa kohë dhimbjet janë të vërtetuara nga mjeku. Kjo nismë adreson dismenorren e moderuar dhe të rëndë, një gjendje që përfshin dhimbje intensive që e bëjnë të vështirë funksionimin normal në jetën e përditshme.
“Një njohje institucionale për dhimbjen që zakonisht injorohet”
Për shumë gra, kjo është hera e parë që ndihen të dëgjuara dhe të mbështetura në mënyrë institucionale për një çështje që shpesh është heshtur. “Dhimbja menstruale është konsideruar ‘normale’ për dekada,” — një realitet ku gratë ndihen të detyruara të sillen sikur gjithçka është në rregull, për të mos u paragjykuar në mjedisin profesional. Ky ligj e sfidon këtë pritshmëri dhe vendos shëndetin menstrual si një çështje legjitime dhe me rëndësi publike.
Një model i ri për vende të tjera
Vendimi i Spanjës po shihet si një precedent frymëzues për qeveritë e tjera që mund të ndjekin këtë shembull. Kjo lëvizje nxit diskutimin mbi mënyrën se si politikat publike mund të reflektojnë realitetet biologjike të grave dhe të mbështesin mirëqenien pa paragjykime.
“Jo vetëm për dhimbjen fizike, por për dinjitetin dhe të drejtën për mirëqenie”
Nisma nuk ka të bëjë vetëm me dhimbjen fizike, por me të drejtën për t’u ndjerë të barabarta dhe për të pasur kushte pune që respektojnë realitetin trupor të grave. Ajo flet për dinjitet dhe përpjekjen për të normalizuar një përvojë që u përket miliona grave çdo muaj.
Po Shqipëria?
Në kontekstin shqiptar, ku shumë gra përballen me dhimbje të forta por vazhdojnë të shkojnë në punë për shkak të mungesës së mbështetjes ose frikës nga stigmatizimi, ky ligj spanjoll hap një dritare të re për debat.
A është koha që edhe ne të nisim të flasim hapur për shëndetin menstrual? A mund të ndërtojmë një sistem që e sheh mirëqenien e grave si pjesë të zhvillimit të qëndrueshëm të shoqërisë?
