Liderja e opozitës venezueliane, María Corina Machado, është shpallur fituese e Çmimit Nobel për Paqe 2025, për “punën e saj të palodhur në promovimin e të drejtave demokratike të popullit venezuelian” dhe “përpjekjet për një kalim të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci”.
“Jam në shok… e tronditur nga gëzimi,” tha 58-vjeçarja, e cila është fshehur që nga gushti i vitit 2024, pasi iu ndalua të kandidonte në zgjedhjet presidenciale të vitit të kaluar të fituara nga Nicolás Maduro — zgjedhje të cilat u dënuan gjerësisht nga komuniteti ndërkombëtar si të manipuluara dhe jo të lira.
Pavarësisht ndalimit, Machado arriti të bashkojë opozitën e përçarë dhe të mbledhë mijëra mbështetës në Caracas për të përkrahur kandidatin zëvendësues të saj, Edmundo González, i cili aktualisht ndodhet në mërgim.
Në reagimin e saj të parë pas lajmit, Machado tha se çmimi është “një arritje e të gjithë shoqërisë venezueliane” dhe se ajo “nuk e meriton e vetme këtë nderim”.
“Një simbol i guximit dhe qëndresës”
Komiteti Norvegjez i Nobelit e përshkroi Machado-n si “një grua që mban ndezur flakën e demokracisë mes një errësire në rritje”.
Që nga viti 2010, ajo është shndërruar në një figurë frymëzuese për miliona venezuelianë, të cilët e shohin si “nënën e demokracisë”. Në mitingjet e saj, njerëzit e kanë pritur me lule, flamuj, dhe thirrje si “Zoti të bekoftë, Maria Corina”, “Je mbretëresha ime”, “Të dua!”.
Machado ka refuzuar të largohet nga vendi pavarësisht kërcënimeve të shumta nga qeveria e Maduros. Ajo ka deklaruar se qëllimi i saj është “të sigurojë një tranzicion paqësor, por të pashmangshëm”.
Reagime ndërkombëtare
Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut e cilësoi çmimin si “një pasqyrim të qartë të aspiratave të popullit venezuelian për zgjedhje të lira e të ndershme”.
Kryetarja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, shtoi:
“Ky çmim nderon jo vetëm guximin dhe bindjet e saj, por edhe çdo zë që refuzon të heshtë — në Venezuelë dhe në gjithë botën.”
Ndërsa Presidentja e Parlamentit Evropian, Roberta Metsola, e quajti Machado-n “një grua të guximshme, lufta e së cilës për liri e demokraci ka prekur miliona zemra në mbarë globin”.
“Një goditje për regjimin e Maduros”
Sipas analistëve të BBC-së, kjo fitore e Machado-s vjen në një moment delikat për Venezuelën, ku represioni ndaj opozitës është i përditshëm dhe mbi 840 të burgosur politikë mbahen aktualisht në paraburgim.
Njohja ndërkombëtare që i jep Çmimi Nobel mund ta mbrojë atë nga ndonjë arrestim i ri, duke rritur njëkohësisht presionin ndaj regjimit të Maduros.
Një vend i përçarë, një lidere që bashkon
Gazetari i BBC Mundo, Norberto Paredes, thekson se Machado ka arritur të bashkojë venezuelianët përtej klasave dhe bindjeve politike:
“Shumë liderë të opozitës kanë ardhur e janë zhdukur, por Machado ka qëndruar e palëkundur. Ajo ka fituar besimin e një populli të lodhur nga varfëria dhe represioni.”
Polemikat me SHBA-në
Ndërkohë, në SHBA, reagimi i Shtëpisë së Bardhë ka qenë kritik ndaj vendimit të Komitetit të Nobelit. Drejtori i komunikimit, Steven Cheung, shkroi në X:
“Komiteti i Nobelit tregoi se vendos politikën mbi paqen.”
Kjo pasi Donald Trump kishte zhvilluar një fushatë të hapur për të fituar vetë çmimin. Ai dhe aleatët e tij, si Benjamin Netanyahu, e kanë përshkruar Machado-n si “simbol të guximit anti-diktatorial”.
Megjithatë, kryetari i Komitetit të Nobelit, Jørgen Watne Frydnes, theksoi:
“Vendimet tona bazohen vetëm në punën dhe vullnetin e Alfred Nobelit.”
“Unë jam vetëm një person”
Në videon e publikuar nga Komiteti i Nobelit në momentin e njoftimit, Machado shihet e emocionuar, duke përsëritur pesë herë fjalët “Oh Zot!”. Me zërin që i dridhet, ajo thotë:
“Unë jam vetëm një person. Nuk e meritoj këtë nderim vetëm për vete. Është arritja e një populli të tërë që nuk u dorëzua.”
María Corina Machado, e cila prej më shumë se një viti jeton në fshehtësi, është tani gruaja e parë venezueliane që fiton Çmimin Nobel për Paqe — një nder që mund të shënojë një kthesë historike për demokracinë në vendin e saj.
