Botuesja e “Toena”, Irena Toçi, është një tjetër faktor i rëndësishëm në botën shqiptare të librit… Si e tillë, ne e intervistuam në një prej ditëve të Panairit të Librit “Tirana 2015” dhe kemi marrë prej saj përgjigje dhe sugjerime interesante.
Si duket panairi këtë vit?
Vizitorët nuk kanë munguar që në ditën e parë dhe kanë qenë të grupmoshave të ndryshme, si lexues besnikë që nuk e lënë asnjëherë pas dore librin, por edhe mosha të reja.
Cilat janë librat që duhet të blejmë?
Unë sugjeroj gjithmonë letërsi, letërsi cilësore, letërsi shqipe apo të huaj, emra të njohur që ofrojnë letërsi, që japin mesazhe dhe arrijën të kumptojë tek lexuesi pa e ledhur atë, dhe pa i humbur kohën . Ne kemi sivjet Albert Cohen me “E bukura e të zotit”, Dinos Koubatis me “Flakët e Izmirit”, shkrimtarin e politikanin Namik Dokle me “Vajzat e mjegullës”, kemi përkthyer nga Alberto Moravia romanet “Mërzia” dhe “Konformisti”, kemi Ilirian Zhupën me librin me poezi “Të gjallë e të vdekur”, etj.
A ekzistojnë në Shqipëri bestseller-at?
Ka edhe në Shqipëri libra që mund të konsiderohen si të tillë, por ne si shtëpi botuese jemi fokusuar tek letërsia që i qëndron vlerave .
A shitet më shumë letërsi shqiptare apo e huaj?
Ka lexues për të dyja letërsitë. Sigurisht, e vetme, letërsia shqiptare është më e paktë në numër se sa letërsia e huaja, sepse kjo e dyta përmbledh disa autorë, në disa shtete, përmbledh klasikë e emra të njohur botërorë që nuk dalin kurrë nga “moda”.
A është e vërtetë që shqiptarët blejnë libra më së shumti gjatë panairit?
Është disi e vërtetë sepse është krijuar një lloj tradite: ke një ekspozim të shumë autorëve e shumë titujve, e shumë shtëpive botuese, që në disa ditë të caktuara mblidhen së bashku. Doemos, tashmë publiku e ndjek panairin që mbahet në Pallatin e Kongreseve dhe shkon aty për të marrë më të mirën e botimeve për një vit. Ka shumë lexues që nuk e presin panairin për të lexuar librat që kanë përzemër, dhe i marrin në kohën që botohen. Kjo është zgjedhje personale, por panairi të jep kënaqësi të madhe dhe shpesh ka edhe çmime më të ulëta për librat.
Ç’mendoni për librin elektronik?
Ne jemi tashmë në kohën e zhvillimeve teknologjike dhe si botuese nuk mund të jem e pavëmendshme mbi tendenca e botimit dhe e leximit në formë elektronike. Sivjet panairi e ka temë të tijin, librin digjital pasi është bërë një marrëveshje me Amazone Books për t’u ofruar kjo mundësi edhe në gjuhën shqipe. Deri më tani është ende një eksperiment, por që me kalimin e kohës do jetë një mënyrë shumë e mirë, më së shumti për të rinjtë që të lexojnë në telefonat e tyre apo në i-pad edhe vepra shqiptare ose përkthime të autorëve të tjerë në gjuhën shqipe .
